Het is gek dat een ondernemer moet gaan betalen voor de digitaliseringsslag bij de overheid, die uiteindelijk geld moet gaan opleveren

Dit weekend was het op journaal. Ondernemers moeten gaan betalen om aangifte te doen. Overigens helemaal terecht dat daar een punt van gemaakt wordt. Het is ook raar dat om zaken te doen met de overheid er een verplichting is om voor serieus geld (vanaf €41,- per jaar) bij een commercieel bedrijf een account aan te maken (een middel te kopen, zoals dat heet). De bank vraagt je toch ook niet een identifier te kopen, zodat je (voor de bank goedkoper) digitaal je zaken kan afhandelen.

Het opvallende is natuurlijk de timing van deze discussie. Komende week staat de wet digitale overheid (WDO) op de agenda van de tweede kamer, hopelijk voor de laatste keer. De bedoeling is de wet de basis gaat vormen waardoor de overheid belangrijke stappen in de verdere digitalisering kan gaan zetten. Deze basis begint (terecht) met de betrouwbare identificatie van burgers en bedrijven. Daar schort het momenteel nogal aan. DigiD is nog niet veilig genoeg (daarover misschien een volgende keer meer), maar ook voor bedrijven en organisaties die iets digitaal willen regelen met een overheidsinstelling bestaat er nu geen echt duidelijk minimum betrouwbaarheidsniveau waaraan moet worden voldaan.

EHerkenning bestaat al meer dan 10 jaar. Dat er kosten in rekening gebracht worden is al jaren bekend. Dat het commerciële aanbieders zijn, die overigens strak binnen de kaders van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijsrelaties (BZK), de eigenaar van eHerkenning, moeten opereren, is ook al jaren bekend. Waarom dan nu de ‘verbazing’ over eHerkenning?

Ik denk dat het probleem tweeledig is: één: het ‘business model’ deugt niet. Het is gek dat een ondernemer moet gaan betalen voor de digitaliseringsslag bij de overheid, die uiteindelijk geld moet gaan opleveren. Waarom laat je niet, net als bijvoorbeeld bij iDIN (de elektronische identiteit die door banken wordt uitgegeven, het zusje van iDEAL) de belastingdienst betalen voor het gebruik van eHerkenning, met in het tarief een vergoeding voor ‘het middel’? Hoe vaker het middel gebruikt wordt, hoe lager de benodigde vergoeding, waardoor de kosten niet de pan uitreizen. Daardoor zouden bedrijven niet op hoeven draaien voor de aanschafkosten van dat middel.

Een ander punt is dat BZK een hoog ‘ivoren toren’-gehalte kent. Er wordt, ondanks allerlei zogenaamde ‘consultaties’ weinig met de echte markt gesproken. BZK heeft daarom onvoldoende door wat er speelt in de markt en geen idee hoe ze daarop moet anticiperen. Anders dan veel andere ministeries heeft BZK ook geen uitvoeringsinstantie, een onderdeel zoals het UWV bijvoorbeeld, dat verantwoordelijk is voor operationele bedrijfsprocessen. Een verantwoordelijkheid die als het goed is ook enige realiteitszin met zich mee brengt. BZK heeft hier niet goed ingeschat hoe de markt zou reageren, en de lobbyisten doen hun werk wel, vandaar de goed getimede media aandacht. 

Het jammere is nu dat het lijkt alsof de belastingdienst het weer gedaan heeft, terwijl die eigenlijk de kolen voor BZK uit het vuur haalt door het gebruik van eHerkenning nu (al) verplicht te stellen. Natuurlijk zijn ze daar te vroeg mee, maar als het aan BZK ligt is die verplichting dadelijk voor de hele overheid van kracht, inclusief de kosten. Dan is het journaalitem misschien niet zo mild meer.

 

Get in touch

Want to talk to us about what we do, or need some additional information? Don’t hesitate to get in touch.